Tafels leren met dyslexie: wat ouders moeten weten
Dyslexie is een leerstoornis die primair het lezen en schrijven beïnvloedt, maar heeft ook gevolgen voor het leren van de tafels. Kinderen met dyslexie hebben vaak een zwakker fonologisch werkgeheugen, wat betekent dat het onthouden van reeksen en feiten meer moeite kost. Hieronder lees je wat dyslexie betekent voor tafels leren en welke aanpakken het best werken.
Wat heeft dyslexie met tafels te maken?
Dyslexie beïnvloedt het fonologisch werkgeheugen: het vermogen om klanken en reeksen tijdelijk vast te houden. Bij het leren van de tafels is dat werkgeheugen actief: je houdt een som vast, haalt het antwoord op, koppelt ze aan elkaar. Dat is lastiger als het werkgeheugen minder efficiënt werkt.
Daarnaast leren kinderen met dyslexie soms de tafels via rijmpjes of liedjes, maar die verbale strategieën zijn precies de strategieën die bij dyslexie minder goed werken. Een kind met dyslexie heeft baat bij visuele en motorische strategieën in plaats van verbale.
Wat werkt wél bij dyslexie?
Visuele aanpak
Gebruik kleurrijke kaarten, diagrammen en visuele patronen in plaats van tekst. De tafel van 9 heeft een mooi visueel patroon (dalende eenheden, stijgende tientallen) dat ook zonder tekst te zien is. Lees meer over visueel leren en de tafels.
Motorische aanpak
Schrijven en bewegen versterken het geheugenspoor voor kinderen met dyslexie. Laat het kind de sommen opschrijven in plaats van alleen hardop opzeggen. Of combineer de sommen met beweging: leren door te bewegen werkt goed als aanvulling op visueel leren.
Meer herhaling, kleinere stukken
Het werkgeheugen bij dyslexie heeft meer herhalingen nodig om informatie van kortetermijngeheugen naar langetermijngeheugen te verplaatsen. Oefen twee à drie sommen per week, maar dan wel tien keer vaker dan gemiddeld. Smal en diep werkt beter dan breed en oppervlakkig.
Gesproken tafels
Sommige kinderen met dyslexie leren beter via spreken en luisteren dan via lezen en schrijven. Zeg de sommen hardop, laat het kind herhalen. Dit omzeilt het zwakke fonologisch werkgeheugen deels door de motorische component van spreken toe te voegen.
Wat werkt minder bij dyslexie?
- Rijmpjes en liedjes die sterk taalkundig zijn, het talige aspect vraagt extra werkgeheugen.
- Lange rijtjes stampen, het werkgeheugen raakt snel vol.
- Geschreven toetsen onder tijdsdruk, de combinatie van lezen, rekenen en schrijven tegelijk is extra belastend.
Bespreek het met school
Een dyslexiediagnose geeft recht op aanpassingen bij toetsen: meer tijd, mondelinge afname, grotere letters. Gebruik die aanpassingen, ze zijn er om gelijke kansen te geven, niet om het makkelijker te maken. Bespreek met de intern begeleider welke aanpassingen mogelijk zijn bij tafeltoetsen.
Hoelang duurt het?
Kinderen met dyslexie leren de tafels in het algemeen langzamer dan gemiddeld en hebben meer herhaling nodig om de automatisering stabiel te houden. Plan extra tijd in en accepteer dat de automatisering minder stabiel is, met regelmatige onderhoudsoefening is dat goed bij te houden. Lees ook over tafels onderhouden na het leren.
Oefen op Mijn Tafeldiploma
Onze oefentool werkt visueel en zonder tijdsdruk; dat maakt hem geschikt als één van de oefenmiddelen voor kinderen met dyslexie. Combineer met andere visuele en motorische aanpakken voor het beste resultaat.