Veerle Dielen · Basisschool lerares · 7 december 2025 · Klaslokaal & Leerkrachten

Remedial teaching voor tafels: wanneer is RT nodig?

Sommige kinderen lopen achter met tafels en de gewone klassikale aanpak helpt niet meer. Remedial teaching (RT) is een vorm van extra ondersteuning op school. Wanneer is RT nodig, hoe werkt het, en wat kunnen ouders verwachten?

Wat is remedial teaching?

RT is gerichte, individuele ondersteuning voor leerlingen met een specifieke leerachterstand. Het wordt gegeven door een gediplomeerde remedial teacher, vaak een leerkracht met een extra opleiding. Sessies vinden meestal plaats tijdens schooltijd, 1-2 keer per week, 30-45 minuten elk. In tegenstelling tot bijles is RT structureel en methodisch en richt het zich op specifieke leerdoelen.Een voorbeeld is een leerling uit groep 4 die moeite heeft met de tafel van 7. Tijdens RT wordt specifiek op deze tafel gefocust met diverse oefeningen, zoals het visueel voorstellen van de sommen. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik van rekenwielen of door de sommen uit te beelden met fysieke objecten zoals blokjes of fiches.

Wanneer wordt RT ingezet?

RT voor tafels en rekenen in het algemeen wordt overwogen bij verschillende signalen:

Een Cito-score op niveau V of meermalen IV.
Het kind raakt achter ondanks de normale schoolaanpak.
Er zijn vermoedens van dyscalculie of een vergelijkbare leerstoornis.
Ondanks thuisoefening en goede klassikale instructie blijft de stof niet hangen.
Op verzoek van leerkracht en/of ouders na een evaluatie.

Een concreet voorbeeld is een kind dat zich terugtrekt tijdens rekenlessen of zich overweldigd voelt door groepsinstructies. RT kan dan helpen door een rustige setting te bieden waar het kind op zijn eigen tempo kan leren.

Hoe wordt RT aangevraagd?

Het aanvragen van RT verloopt via een aantal stappen:

Een leerkracht of ouder signaleert een achterstand.
Een gesprek volgt met de intern begeleider (IB'er) van de school.
Eventueel vindt er een toetsing plaats om specifieke moeilijkheden te identificeren.
Er wordt een individueel handelingsplan opgesteld.
RT wordt ingepland.

De aanvraag kan zowel vanuit de ouders als vanuit de school komen. Soms is de school proactief; soms moeten ouders er expliciet om vragen. Bijvoorbeeld, als een ouder merkt dat het kind thuis regelmatig gefrustreerd raakt over rekenhuiswerk, kan dit aanleiding zijn om een gesprek met de school te beginnen.

Wat gebeurt er tijdens RT?

Tijdens een RT-sessie voor tafels wordt zeer gericht gewerkt. Een typische sessie bestaat uit:

Korte diagnose: welke sommen gaan goed, welke niet.
Gerichte instructie op zwakke plekken.
Strategieën aanleren, zoals de "tafel van 9 via vingertruc".
Veel oefening met directe feedback.
Wekelijkse evaluatie van de voortgang.

De kracht van RT ligt in de gerichtheid en de één-op-één-aandacht die het kind krijgt. Een praktisch voorbeeld is het gebruik van een whiteboard waarop het kind zelf sommen kan schrijven en verbeteren, wat de betrokkenheid en het leren stimuleert.

RT in de klas vs apart

Apart van de klas

Wanneer een kind de klas verlaat tijdens de rekenles en naar een aparte ruimte gaat met de RT'er, profiteert het van een omgeving zonder afleiding. Het nadeel is dat het kind zich soms "anders" kan voelen. Een oplossing kan zijn om in deze aparte setting elementen toe te voegen die het kind geruststellen, zoals een vertrouwd stuk muziek of een favoriete knuffel.

In de klas

De RT'er kan ook naar de klas komen om het kind tijdens de reguliere les te ondersteunen. Voordeel is dat het kind sociaal verbonden blijft met de klas. Nadeel is dat er minder individuele aandacht mogelijk is. Dit kan deels worden opgevangen door de RT'er zich tijdens kritieke momenten op het kind te focussen, zoals tijdens uitleg van nieuwe stof.

Voor of na school

Bij sommige scholen vindt RT plaats 30 minuten voor of na schooltijd. Dit voorkomt dat lessen worden gemist, maar vermoeidheid kan een rol spelen. Een routine zoals het geven van een gezonde snack voor de sessie kan helpen om de energie van het kind op peil te houden.

Wat kost het?

RT op school is meestal kosteloos voor ouders omdat het onderdeel is van de schoolfinanciering. Echter, niet elke school heeft een RT'er beschikbaar; vooral bij kleinere scholen kan dit ontbreken. Externe RT bij een gespecialiseerd kantoor kan €40-80 per sessie kosten. Soms worden deze kosten gedekt door de zorgverzekering bij ernstige leerstoornissen, het is raadzaam om dit na te vragen bij je verzekeraar. Bij het overwegen van externe RT is het nuttig om meerdere aanbieders te vergelijken op prijs en kwaliteit.

Hoe lang duurt een RT-traject?

De duur van een RT-traject varieert afhankelijk van de behoeften van het kind:

Kortere trajecten van 8-12 weken zijn bedoeld voor specifieke achterstanden.
Langere trajecten van 6-12 maanden richten zich op structurele moeilijkheden.
Sommige kinderen krijgen jarenlang lichte ondersteuning.

De voortgang wordt regelmatig geëvalueerd. Het is belangrijk dat RT niet eindeloos doorgaat zonder een duidelijk doel. Een voorbeeld van een doel kan zijn dat het kind binnen drie maanden de tafels van 1 tot en met 5 beheerst.

Wat ouders kunnen doen

Ouders spelen een belangrijke rol tijdens een RT-traject:

Vraag elke maand naar de voortgang van het RT-traject.
Informeer specifiek naar de onderwerpen die behandeld worden.
Zorg dat thuisoefeningen aansluiten op wat er in RT wordt gedaan (vraag de RT'er om tips).
Vermijd tegenstrijdige strategieën, gebruik dezelfde methoden die de RT'er gebruikt.
Bouw een positieve sfeer op rondom oefenen en rekenen.

Een praktische tip voor ouders is om een visuele kalender op te hangen waarop het kind kan bijhouden welke tafels al goed gaan en welke nog extra oefening nodig hebben. Dit bevordert het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van het kind.

Valkuilen om te vermijden

Ouders kunnen onbedoeld bijdragen aan problemen. Slim om de volgende valkuilen te vermijden:

Te veel druk uitoefenen op het kind om snel resultaten te zien.
Vergelijken met broers, zussen of klasgenoten.
Negatieve opmerkingen maken over RT in het bijzijn van het kind.
Niet consistent zijn met oefenen.
Geen duidelijke communicatie hebben met de school en RT'er.

Een veelgemaakte fout is dat ouders ongeduldig worden als vooruitgang niet direct zichtbaar is. Het is cruciaal om te beseffen dat elk kind in zijn eigen tempo leert en dat geduld en aanmoediging essentieel zijn.

Praktische tips voor ouders

Maak rekenen leuk door speelse activiteiten zoals tafelspelletjes.
Gebruik visuele hulpmiddelen zoals rekenwielen of apps.
Creëer een rustige en vaste plek voor het oefenen van tafels.
Plan regelmatig korte oefensessies in plaats van lange, vermoeiende sessies.
Betrek het kind bij dagelijkse rekenmomenten, zoals het berekenen van wisselgeld.

Een voorbeeld van een speelse activiteit is het spelen van een bordspel waarbij elke stap vooruit afhankelijk is van het beantwoorden van een tafelvraag. Dit maakt oefenen leuker en motiveert het kind om spelenderwijs te leren.

Wanneer het anders ligt

Faalangst

Kinderen met faalangst kunnen baat hebben bij RT omdat het hen een veilige omgeving biedt om te oefenen zonder druk van klasgenoten. Slim om succesmomenten te vieren en het kind te laten zien dat fouten maken oké is.Een strategie kan zijn om met het kind te praten over beroemde mensen die fouten maakten en daaruit leerden. Dit kan helpen om de angst voor fouten te verminderen.

ADHD

Kinderen met ADHD kunnen profiteren van de gestructureerde aanpak en de korte, interactieve sessies van RT. Belangrijk is om afwisseling en beweging te integreren in de sessies.Een praktische tip is om fysieke pauzes in te bouwen waarin het kind even kan bewegen of een korte activiteit kan doen voordat het verder gaat met de sommen.

Hoogbegaafdheid

Hoogbegaafde kinderen kunnen soms uitdagingen hebben met tafels omdat ze zich snel vervelen. RT kan hen helpen door uitdagendere strategieën en methoden aan te bieden die hun interesse wekken.Bijvoorbeeld, het introduceren van complexe rekenpuzzels of het toepassen van tafels in meer uitdagende contexten kan hun betrokkenheid verhogen.

Dyscalculie

Bij dyscalculie is RT vaak een essentieel onderdeel van het leerproces. Het biedt specifieke strategieën en hulpmiddelen die het kind helpen om de tafels beter te begrijpen en te automatiseren.Een voorbeeld van een hulpmiddel is het gebruik van aangepaste rekenboeken die visuele ondersteuning bieden bij het begrijpen van getalrelaties.

School-samenwerking en communicatie

Een goede samenwerking tussen ouders en school is cruciaal voor het succes van RT. Regelmatige communicatie tussen ouders, leerkrachten en remedial teachers zorgt ervoor dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van de voortgang en eventuele aanpassingen kunnen maken indien nodig. Ouders worden aangemoedigd om actief deel te nemen aan evaluatiegesprekken en feedback te geven over de effectiviteit van de RT-sessies.Een praktische tip is om een logboek bij te houden waarin de voortgang en afspraken worden genoteerd. Dit kan helpen om consistentie en duidelijkheid te bewaren.

De lange termijn

Op de lange termijn kan RT een significant verschil maken in het rekenvermogen van een kind. Het is echter belangrijk om te beseffen dat niet elk kind dezelfde snelheid van vooruitgang heeft. Sommige kinderen hebben langere tijd nodig om de tafels te beheersen, maar met geduld en de juiste ondersteuning kunnen ze uiteindelijk succes behalen. Een tip is om elke stap vooruit, hoe klein ook, te vieren en het kind het zelfvertrouwen te geven dat het in staat is om te leren en te groeien.Het vieren van kleine successen, zoals het behalen van een persoonlijk record in snelheid of accuratesse, kan een grote motivatie zijn voor kinderen om door te blijven gaan.

Een persoonlijk verhaal

Een typisch voorbeeld is het verhaal van Lisa, een meisje uit groep 5 dat moeite had met de tafels van 6 en 8. Ondanks dat ze thuis regelmatig oefende met haar ouders, bleef ze achter in de klas en raakte ze gefrustreerd. Na overleg met haar leerkracht en de IB'er werd besloten om RT in te zetten. Tijdens de RT-sessies werkte Lisa aan haar zelfvertrouwen door succeservaringen op te doen met behulp van visuele hulpmiddelen en spelletjes. Na drie maanden merkte haar leerkracht dat Lisa actiever deelnam aan de rekenles en sneller de juiste antwoorden gaf. Haar ouders zagen ook een positieve verandering in haar houding ten opzichte van rekenen. Dit verhaal laat zien hoe gericht en persoonlijk onderwijs kan bijdragen aan het overwinnen van leeruitdagingen.

Een week-routine voor thuis

Een gestructureerde week-routine kan helpen om het oefenen van tafels thuis te integreren:

Maandag: Oefen de tafels met een app of online spel, 15 minuten.
Dinsdag: Speel een bordspel dat rekenen stimuleert, zoals "Rummikub" of "Uno", 20 minuten.
Woensdag: Gebruik visuele hulpmiddelen zoals een rekenwiel, 15 minuten.
Donderdag: Oefen tafels tijdens een wandeling, bijvoorbeeld door sommen te luidop te zeggen, 10 minuten.
Vrijdag: Laat het kind tafels uitleggen aan een familielid, 15 minuten.
Zaterdag: Creatieve rekenactiviteiten zoals bakken, waarbij ingrediënten worden afgemeten en vermenigvuldigd, 30 minuten.
Zondag: Rustdag, waarbij het kind zijn favoriete activiteit mag kiezen die niet persé rekenen betreft.

Deze routine zorgt voor variatie en maakt het oefenen leuk en minder belastend.

Vaakgestelde vragen

Wat als mijn kind geen vooruitgang boekt met RT?

Belangrijk is om geduldig te zijn en regelmatig de voortgang te evalueren. Bespreek eventuele zorgen met de RT'er en leerkracht om te bepalen of de aanpak moet worden aangepast.

Kan RT thuis worden gedaan door ouders?

Hoewel ouders zeker ondersteunend kunnen zijn, is RT een gespecialiseerde aanpak die het beste door een opgeleide professional wordt uitgevoerd. Ouders kunnen echter de oefeningen en strategieën die de RT'er aanbeveelt thuis toepassen.

Hoe weet ik of mijn kind echt baat heeft bij RT?

Kijk naar verbeteringen in het zelfvertrouwen, de deelname aan rekenlessen en de Cito-scores. Regelmatig overleg met de RT'er kan ook inzicht geven in de voortgang.

Hoe lang moet een RT-traject duren?

Dit varieert per kind. Een duidelijk doel en regelmatige evaluatie helpen om te bepalen wanneer het traject succesvol is afgerond.

Wat als mijn kind RT nodig heeft, maar de school dit niet aanbiedt?

Neem contact op met de schoolleiding om te bespreken welke externe opties beschikbaar zijn. Soms kan een zorgverzekering of gemeente een deel van de kosten dekken.

Afronding

Remedial teaching kan een waardevolle oplossing zijn voor kinderen die moeite hebben met het leren van tafels. Het biedt hen niet alleen de mogelijkheid om specifieke rekenvaardigheden te verbeteren, maar ook om hun zelfvertrouwen te vergroten. Door een gestructureerde en persoonlijke aanpak kan RT helpen om leerachterstanden in te halen en kinderen voor te bereiden op toekomstige rekenkundige uitdagingen. Het is essentieel dat ouders, scholen en RT'ers samenwerken om de beste resultaten voor ieder kind te behalen. Met geduld, consistentie en de juiste ondersteuning kan elk kind leren om met vertrouwen en plezier te rekenen.