Waarom automatiseren van de tafels zo belangrijk is
Tafels automatiseren betekent dat een kind de tafelsommen zo goed kent dat het antwoord er direct uitkomt, zonder na te denken. Dit is een van de belangrijkste doelen in het rekenonderwijs. Maar waarom is het automatiseren van de tafels eigenlijk zo belangrijk? En wat gebeurt er als kinderen de tafels niet genoeg automatiseren?
Wat is automatiseren?
Automatiseren betekent dat kennis zo diep is ingesleten dat je er geen moeite meer voor hoeft te doen. Vergelijk het met fietsen: in het begin moet je nadenken over elke beweging, maar na genoeg oefening gaat het vanzelf. Zo werkt het ook met de tafels. Als een kind 7 x 8 hoort, moet het antwoord 56 er direct uitkomen.
Het verschil met begrijpen is belangrijk. Een kind kan snappen dat 7 x 8 zeven keer acht betekent, maar als het elke keer opnieuw moet uitrekenen kost dat te veel tijd en energie. Pas als de tafels geautomatiseerd zijn, kan een kind ze moeiteloos toepassen.
Meer ruimte in het werkgeheugen
Het werkgeheugen van een kind is beperkt. Als een kind bij een deelsom eerst nog moet uitrekenen hoeveel 6 x 4 is, blijft er minder ruimte over om na te denken over de rest van de som. Door de tafels te automatiseren, worden de basisberekeningen als het ware op de automatische piloot gedaan. Hierdoor houdt een kind energie en denkruimte over voor de moeilijkere stappen.
Dit geldt niet alleen voor rekenen op school. Ook bij het afrekenen in een winkel, het verdelen van iets onder vrienden of het lezen van een grafiek zijn geautomatiseerde tafels een voordeel.
De basis voor moeilijker rekenen
De tafels vormen het fundament voor vrijwel alle rekenonderdelen die na groep 4 komen. Denk aan:
- Deelsommen — wie 6 x 8 = 48 weet, kan ook 48 : 6 snel oplossen
- Breuken — vereenvoudigen, optellen en vergelijken vraagt om vlot vermenigvuldigen
- Procenten — 25% van 80 uitrekenen gaat veel sneller met geautomatiseerde tafels
- Verhoudingstabellen — de basis van verhoudingen is vermenigvuldigen en delen
Kinderen die de tafels niet genoeg hebben geautomatiseerd, lopen bij al deze onderdelen tegen problemen aan. Niet omdat ze het niet begrijpen, maar omdat de basisberekeningen te veel energie kosten.
Meer zelfvertrouwen bij rekenen
Kinderen die de tafels vlot beheersen, ervaren rekenen als makkelijker. Ze maken minder fouten, werken sneller en voelen zich zekerder. Dat zelfvertrouwen heeft een positief effect op hun motivatie. Kinderen die vastlopen op de tafels, raken juist gefrustreerd en ontwikkelen soms zelfs een hekel aan rekenen.
Het automatiseren van de tafels is daarom niet alleen een rekenvaardigheid, maar ook een investering in de motivatie en het plezier van een kind bij het vak rekenen.
Hoe automatiseer je de tafels?
Automatiseren lukt alleen door regelmatig en kort te oefenen. Vijf tot tien minuten per dag is effectiever dan een uur per week. Het gaat om herhaling, herhaling en nog eens herhaling. Begin met de makkelijke tafels en bouw langzaam op. Gebruik daarbij verschillende methodes om de tafels te leren, zodat het oefenen afwisselend blijft.
Op Mijntafeldiploma.nl oefenen kinderen de tafels stap voor stap. Per tafel verdienen ze sterren en uiteindelijk kunnen ze een tafeldiploma goud halen — het bewijs dat de tafels echt geautomatiseerd zijn.